Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μία από τις πιο γνωστές και πιο σοβαρές νευρολογικές παθήσεις. Όλοι πιθανώς έχουμε γνωρίσει κάποιο άτομο που πάσχει από αυτοί και όλοι κατανοούμε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Σίγουρα όμως αγνοούμε και πολλές πληροφορίες για αυτή τις οποίες θα ήταν καλό να γνωρίζαμε για την καλύτερη κατανόηση της συγκεκριμένης νόσου. Ωστόσο, στόχος αυτού του άρθρου δεν είναι η απλή πληροφόρηση γύρω από την ΣΚΠ, αλλά η προσπάθεια προώθησης της φυσικοθεραπείας ως μιας από τις μεθόδους που μπορεί να συμβάλλουν στην καταπράυνση κάποιων από των συμπτωμάτων της. Έτσι αφού αναλύσουμε κάποια από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της ΣΚΠ, θα προσπαθήσουμε να τη συνδέσουμε με την φυσικοθεραπεία και να αναδείξουμε τα θετικά αποτελέσματα που μπορεί να έχει σε σχέση με την πάθηση.
Τι είναι η σκλήρυνση κατά πλάκας
Η σκλήρυνση κατά πλάκας, ή αλλιώς πολλαπλή σκλήρυνση, είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νευρολογική πάθηση κατά την οποία καταστρέφεται το προστατευτικό περίβλημα των νεύρων, η μυελίνη. Αυτό οδηγεί σε ορισμένα συμπτώματα, τα οποία όμως διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή, επομένως η κλινική εικόνα της πολλαπλής σκλήρυνσης δεν είναι πάντα η ίδια. Παρ’ όλα αυτά η πάθηση έχει διακριθεί σε 4 διαφορετικούς τύπους βάσει της σφοδρότητας των συμπτωμάτων.
Οι 4 τύποι της σκλήρυνσης κατά πλάκας
Ο πρώτος τύπος είναι η υποτροπιάζουσα μορφή της ΣΚΠ, κατά την οποία εμφανίζονται συχνές υφέσεις και εξάρσεις και αφορά το 85% των ασθενών. Ο δεύτερος τύπος εμφανίζεται ως συνέχεια της υποτροπιάζουσας ΣΚΠ και τον χαρακτηρίζουν μια αρχική υποτροπή και στη συνέχεια βαθμιαίες νευρολογικές αλλοιώσεις. Αυτά επηρεάζουν ένα 5% του πληθυσμού που πάσχει από ΣΚΠ. Ο τρίτος τύπος, με ονομασία «πρωτοπαθής προοδευτική», επηρεάζει το 15% των ασθενών. Σε αυτή την περίπτωση οι αλλαγές που επιφέρει η νόσος είναι πιο αργές και δεν είναι τόσο εύκολα αισθητές από τους ασθενείς από τη μία μέρα στην άλλη. Τα κύρια συμπτώματα είναι η αδυναμία και ακαμψία των ποδιών, τα ουρολογικά προβλήματα καθώς και προβλήματα στη μνήμη, την όραση και έντονη κούραση. Τέλος, το επόμενο και τελευταίο στάδιο η δευτεροπαθής προοδευτική, ξεκινάει με συχνές υφέσεις και εξάρσεις όπως και η υποτροπιάζουσα μορφή της ΣΚΠ και στη συνέχεια παρουσιάζεται μια σταθερά επιδεινούμενη πορεία. Αυτοί λοιπόν είναι οι τέσσερις τύποι της ΣΚΠ. Ας δούμε τώρα και τα συνηθέστερα συμπτώματά της.
Ενδείξεις και συμπτώματα της πάθησης
Για αρχή, ας αναφέρουμε πως η πάθηση αυτή εμφανίζεται κυρίως σε άτομα των ηλικιών 15-30. Μικρότερο ποσοστό ασθενών παρουσιάζει την πάθηση πριν τα 15 και μετά τα 60 έτη. Επίσης, για να θεωρηθεί ένα σύμπτωμα αποτέλεσμα της ΣΚΠ πρέπει να πληροί 2 κριτήρια: από τη μία να έχει διάρκεια τουλάχιστον ενός 24ώρου και από την άλλη να μην συνυπάρχει κάποια λοίμωξη ή πυρετός.
Ένα από τα κύρια συμπτώματα της ΣΚΠ είναι η κινητική δυσλειτουργία, ως αποτέλεσμα βλάβης του ανώτερου κινητικού νευρώνα. Σ’ αυτή συμπεριλαμβάνονται η αίσθηση αδυναμίας ή η παράλυση των άκρων, η μυϊκή δυσκαμψία, η μείωση της λειτουργικότητας και του ελέγχου των μυών, ο τρόμος των χεριών, προβλήματα στη βάδιση, την ομιλία, τις κινήσεις των ματιών, την κίνηση των άκρων, πόνος, σεξουαλική δυσλειτουργία, κόπωση, γνωστικές διαταραχές και ψυχολογικά προβλήματα μέχρι και παθήσεις. Παράλληλα μπορούν να εμφανιστούν προβλήματα στην ούρηση και στη λειτουργία του εντέρου. Ένα σύμπτωμα που μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη της πάθησης είναι η οπτική νευρίτιδα η οποία συνοδεύεται από πτώση της οπτικής οξύτητας και πόνο όταν ο νοσώντας κινεί τα μάτια του. Άλλες οπτικές διαταραχές κατά την ΣΚΠ είναι η διαπυρηνική οφθαλμοπληγία και η διπλωπία. Αυτά είναι τα κύρια συμπτώματα που εμφανίζει κάποιος που πάσχει από ΣΚΠ, αλλά δεν είναι τα μοναδικά. Γενικότερα ένα άτομο που πάσχει από ΣΚΠ μπορεί να μην παρουσιάζει ιδιαίτερα συμπτώματα έως και να πεθάνει από την πάθηση. Επομένως δεν είναι τόσο εύκολο να γενικεύσουμε ως προς τα συμπτώματα της.
Τί όμως προκαλεί τη συγκεκριμένη πάθηση;
Τα αίτια της ΣΚΠ δεν είναι γνωστά. Παρ’ όλα αυτά έχουν διατυπωθεί κάποιες θεωρίες πάνω στο τι την προκαλεί. Η πρώτη θεωρία υποστηρίζει πως οι παράγοντες είναι περιβαλλοντικοί. Κάποια λοίμωξη που εμφανίζεται κατά την παιδική ηλικία μπορεί να οδηγήσει ή να συμβάλει στην μετέπειτα εμφάνιση της νόσου. Η δεύτερη θεωρία υποστηρίζει πως η ΣΚΠ σχετίζεται με κάποια γενετική προδιάθεση. Γενετικοί παράμετροι μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση της.
Θεραπεύεται η ΣΚΠ;
Ας αναφερθούμε τώρα στη θεραπεία της ΣΚΠ. Με λίγα λόγια, η ΣΚΠ δεν μπορεί να γιατρευτεί με κάποια φαρμακευτική αγωγή ή με άλλη ιατρική επέμβαση. Παρ’ όλα αυτά μέσα από θεραπευτικές μεθόδους μπορούν να μειωθούν κάποια από τα συμπτώματα της ΣΚΠ. Κυρίως συνταγογραφούνται συγκεκριμένα φάρμακα στους ασθενείς της νόσου με στόχο όχι μόνο τη μείωση των συμπτωμάτων, αλλά και τη βελτίωση της λειτουργικότητας και τη μείωση των επιπλοκών.
Άλλες μορφές στήριξης που χρειάζεται ο ασθενής είναι η ψυχολογική είτε γιατί η ίδια η νόσος του έχει προκαλέσει ορισμένα ψυχολογικά προβλήματα, είτε για τη γενικότερη βελτίωση της ψυχικής υγείας του, η οποία σίγουρα έχει επιβαρυνθεί από το γεγονός της νόσησης. Η εργοθεραπεία και η λογοθεραπεία είναι επίσης αναγκαίες για την ανεξαρτησία του ασθενούς και για τη βελτίωση των σωματικών και των γνωστικών λειτουργιών του. Τέλος, η φυσικοθεραπεία κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική για την καλύτερη ποιότητα ζωής του πάσχοντος από ΣΚΠ. Σ’ αυτή θα αναφερθούμε εκτενώς.
Τι είναι η φυσικοθεραπεία;
Φυσικοθεραπεία είναι μια επιστήμη που ενδιαφέρεται για την αποκατάσταση της υγείας. Κατά κύριο λόγο ασχολείται με τη λειτουργικότητα του σώματος του ασθενούς, καθώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι κινητικά, αλλά, την ίδια στιγμή προσπαθεί να βελτιώσει και την ψυχική υγεία και την κοινωνική ζωή των ενδιαφερόμενων. Με ποιο τρόπο τα καταφέρνει όλα αυτά; Όλα αυτά μπορούν να επιτευχθούν με απλές σωματικές ασκήσεις, με ειδικό μασάζ ή αλλιώς τεχνικές μαλάξεις, μέσω της αρθρικής κινητοποίησης και μέσα από ειδικά μηχανήματα.
Πώς βοηθά η φυσικοθεραπεία στην περίπτωση Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας; Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας ασθενής που πάσχει από ΣΚΠ είναι η μερική ή σε ορισμένες περιπτώσεις ολική απώλεια της κινητικότητάς του. Το σώμα είτε δυσκολεύεται είτε του είναι αδύνατον να κινηθεί, επομένως το πάσχον άτομο αντιμετωπίζει ένα πολύ σημαντικό εμπόδιο στην καθημερινή του ζωή. Η φυσικοθεραπεία που, όπως προαναφέρθηκε, αντιμετωπίζει κινητικά προβλήματα, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση αυτών των δυσκολιών ως ένα βαθμό, ανάλογα και με την σφοδρότητα των συμπτωμάτων του πάσχοντος. Έτσι, στόχος γίνεται ακριβώς η βελτίωση της καθημερινής ζωή του ασθενή. Η φυσικοθεραπεία όμως δεν περιορίζεται στην απλή αποκατάσταση των κινητικών προβλημάτων, αλλά έχει ως συνέπεια τη βελτίωση και άλλων παραγόντων της καθημερινής ζωής όπως είναι η κοινωνική ζωή και η ψυχική υγεία. Επίσης, η θεραπεία δεν περιορίζεται στον ειδικό χώρο του φυσικοθεραπευτή αλλά επεκτείνεται και στο σπίτι του πάσχοντος από ΣΚΠ αφού πολλές από τις ασκήσεις είναι απλές και δε χρειάζονται ειδικό εξοπλισμό για να εκτελεσθούν.